Vraag het Marion! (7)

 

‘Only those who do not wish to see can be deceived’

Dianna Hardy, Saving Eve. 

De subsidieaanvragen van EcoHealth Alliance

‘Understanding the Risk of Bat Coronavirus Emergence’ en ‘Defuse’.

Over het project ‘Understanding the Risk of Bat Coronavirus Emergence’ valt echter nog meer te vertellen. Het onderzoek besloeg de periode 2014-2019 en werd in 2019 aanvankelijk verlengd, totdat president Trump in april 2020 de financiering stopzette. Een vereiste voor het krijgen van de subsidie is dat de subsidiegever, de National Institute of Allergy and Infectious Disease (NIAID), jaarlijks een voortgangsrapport krijgt over de vorderingen in het onderzoek en de onderzoeksplannen voor het erop volgende jaar. Maar het voortgangsrapport over de periode juni 2017 tot en met mei 2018 werd pas ruim twee jaar later naar de NIAID gestuurd, in september 2020.[1] [2] Dit terwijl het gebruikelijk is dat deze rapporten meteen na afloop van het jaar verzonden worden. Bovendien stuurt de overkoepelende organisatie, de NIH, een herinnering voor het verstrijken van de jaarlijkse deadline, en wordt de subsidie voor het volgende jaar pas verstrekt als het voortgangsrapport ontvangen is en door de subsidiegever fiat gegeven is voor de nieuwe onderzoeksvoorstellen. Dat de datum geen typefout is, mag blijken uit de referenties die in het voortgangsrapport worden genoemd. Het gaat daarbij om artikelen die pas in 2019 en 2020 gepubliceerd werden. Het voortgangsrapport werd uiteindelijk twee weken na het FOIA-verzoek van The Intercept alsnog verstuurd.

En het is precies dit voortgangsrapport dat ging over het uitvoeren van experimenten waarbij nieuwe virussen gecreëerd werden uit verschillende delen van coronavirussen waarmee vervolgens gehumaniseerde muizen geïnfecteerd zouden worden. Dit is wat men aanduidt als het maken van ‘chimerische’ virussen. Een ‘gehumaniseerde muis’ is eveneens genetisch gemodificeerd waarbij in dit geval een menselijke ACE2-receptor ingebouwd wordt in epitheelcellen van de long. Op die manier kan men kennis vergaren over hoe een bepaald virus een menselijke cel infecteert, zonder dat hiervoor onderzoek op mensen hoeft te worden gedaan. De vertraging van twee jaar doet vermoeden dat er een eerdere versie van dit voortgangsrapport was waaruit essentiële informatie in relatie tot SARS-CoV-2 werd verwijderd.

En het bleek niet de eerste keer te zijn dat EcoHealth Alliance te laat was met het indienen van het voortgangsrapport. Onderzoek van Vanity Fair wijst uit dat ook het voortgangsrapport van het 2e jaar te laat werd ingediend en het bijna zover kwam dat de NIH de subsidie stopzette. Het was in dit geval het voortgangsrapport waarin het voorstel werd beschreven om een coronavirus zo te veranderen dat het gebruik zou kunnen maken van dezelfde receptor als waar MERS op aangrijpt: met andere woorden, het spike-eiwit van MERS inbouwen in een ander coronavirus waaruit het spike-eiwit verwijderd was. Ook liet het voortgangsrapport zien dat het al gelukt was om twee soortgelijke chimerische coronavirussen te maken. Het bracht de beoordelaars van de subsidieaanvraag aan het twijfelen: was dit onderzoek dat als gain-of-function moest worden beschouwd en daarmee viel onder het moratorium dat president Obama in 2014 instelde?[3] Volgens Daszak was dat niet het geval: voor de experimenten zouden coronavirussen worden gebruikt die niet nauw verwant waren aan SARS en waarvan het niet de verwachting was dat ze een gevaar voor mensen zouden vormen. Verder verwees hij naar het onderzoek van Baric waarbij een chimerisch virus werd gemaakt waarbij een nieuwe spike-eiwit werd ingebouwd. En dit virus was juist minder virulent.[4] Maar het was ook het onderzoek dat aantoonde dat dit chimerisch coronavirus in staat was om via de ACE2-receptor menselijke cellen direct te infecteren, terwijl het oorspronkelijke virus dat niet kon.[5] Maar blijkbaar waren de argumenten van Daszak voldoende om de beoordeelaars van de NIAID te overtuigen, zoals blijkt uit de emailcorrespondentie: hij kreeg de financiering voor het erop volgende jaar alsnog. Maar wel onder de bepaling dat als een chimerisch virus zich meer dan tien keer zo snel zou vermeerderen als het oorspronkelijke virus, het onderzoek onmiddellijk stopgezet zou worden en zowel de NIAID en de bioveiligheidscommissie van de Universiteit van Californië direct op de hoogte zouden worden gebracht. Maar het onderzoek aan chimerische virussen zou plaatsvinden in het WIV, en als er inderdaad een chimerisch virus gemaakt zou worden waarvan de virulentie of besmettelijkheid groter was dan het origineel, was het aan de Chinezen om al of niet alarm te slaan. Waarmee Shi Zhengli per saldo de eindverantwoordelijkheid kreeg, zonder dat de NIAID of EcoHealth Alliance konden controleren in hoeverre de veiligheidsvoorschriften werden nageleefd en of er wel op het juiste beveiligingsniveau werd gewerkt. Daszak en de NIAID gaven hiermee de controle op het werk uithanden en moesten er maar op vertrouwen dat dit allemaal in orde was. En ook moesten ze er maar op vertrouwen dat Shi Zhengli inderdaad alarm zou slaan als een in het WIV gemaakt chimerisch virus veel besmettelijker of virulenter dan het origineel zou blijken te zijn.[6] Mogelijkheden om dit te monitoren waren er niet: een stafmedewerker van EcoHealth Alliance bevestigde desgevraagd aan Vanity Fair dat Peter Daszak zelf geen overzicht had over wat er in het WIV gebeurde en afhankelijk was van wat Shi Zhengli hem vertelde. En we weten nu dat vrijwel alle laboratoriumexperimenten met de gebruikte coronavirussen uitgevoerd werden op het BSL-2 niveau; vergelijkbaar met de voorzorgsmaatregelen die een tandarts neemt: rubberen handschoenen, een neus-mondmasker en een gezichtsscherm.[7] En dat terwijl dit onderzoek op BSL-niveau 3 zou moeten worden uitgevoerd.

De oorsprong van de Furin Cleavage Site

Maar als SARS-CoV-2 haar Furin Cleavage Site niet via recombinatie heeft verkregen, op welke manier dan wel? Volgens de auteurs van een artikel in Cell in ieder geval niet via genetische manipulatie.[8] De eerste auteur van dit artikel is Edward Holmes, en wie de conflicterende belangen van Holmes doorneemt die bij het artikel vermeld staan, weet op voorhand al dat enig wantrouwen bij de conclusie van het stuk gerechtvaardigd is. Hij was gasthoogleraar aan zowel de Fudan Universiteit in Shanghai als ook aan de Chinese Centers for Disease control and Prevention in Beijing. Bovendien was hij aanwezig bij de teleconferentie van 1 februari 2020, en medeauteur van het artikel van Andersen in Nature Medicine, een als wetenschappelijk vermomd politiek statement waarin ook al betoogd werd dat het hoogst onwaarschijnlijk was dat het om een genetisch gemanipuleerd virus ging. Een andere naam die als coauteur bij dit artikel vermeld staat is ook een oude bekende: Jeremy Farrar, diegene die de teleconferenties belegde, en later in zijn eigen boek toegaf dat een aantal deelnemers aan de teleconferentie, inclusief hijzelf, de kans op een lab-leak veel hoger inschatten dan zij de buitenwereld wilde doen geloven. Tevens ondertekende hij de ingezonden brief in The Lancet, zoals we nu weten het opzetje van Peter Daszak waarin de lab-leak theorie als complottheorie werd weggezet. Daszak die ook lid was van de COVID19-commissie van The Lancet, die onderzoek zou doen naar de origine van SARS-CoV-2. Naar nu blijkt werd hij uit de commissie gezet door de voorzitter omdat hij weigerde de voortgangsrapporten van zijn onderzoek ter beschikking van de commissie te stellen.[9] Volgens Daszak handelde hij echter volgens de regels van de NIH, omdat er verschillende FOIA-verzoeken lagen met het verzoek deze voortgangsrapporten openbaar te maken. Hoe dan ook, dat er sprake zou kunnen zijn van enige vooringenomenheid van de auteurs ten aanzien van een mogelijke lab-leak is dan ook een understatement.

Die indruk wordt bevestigd bij het lezen van het artikel. Vrijwel alle argumenten die de auteurs in dit artikel aandragen zijn bewijzen uit het ongerijmde: ‘Als het virus genetische gemanipuleerd zou zijn, dan zou men dit verwachten…’ En: ‘Als het virus afkomstig is uit het laboratorium, dan zou het daar al aanwezig geweest moeten zijn…’ Hard bewijs voor de zoönose theorie wordt ook in dit artikel niet gegeven. Het is dan ook geen ‘critical review’, maar een als wetenschappelijk artikel vermomde opinie van de auteurs. Zoals ook de vorige artikelen van deze club dat waren. En toch is dit artikel zeer de moeite waard om te lezen. Er staan namelijk twee uitermate belangrijke stellingen in die de lezer in gedachten moet houden: de eerste stelling is deze: ‘Er is geen logische reden waarom een gemanipuleerd virus gebruik zou maken van zo’n suboptimale FCS, hetgeen een ongebruikelijk en nodeloos ingewikkeld staaltje van genetische manipulatie met zich mee zou brengen.’ De tweede zin is deze: ‘Voorts is er geen bewijs van eerder onderzoek aan het WIV waarbij volledige FCS’s kunstmatig in coronavirussen zijn ingebracht.’

Want is het ontwerp van de FCS van SARS-CoV-2 wel zo ongewoon, en zou een viroloog dit ontwerp nooit gehanteerd hebben zoals in dit artikel wordt gesteld? Het antwoord is ‘nee’. De sequentie van de aminozuren – de bouwsteentjes van eiwitten – van deze FCS is exact hetzelfde als van een menselijk eiwit, de ENaC subunit van een natriumkanaal.[10] Overigens zijn daarmee niet alleen de vier aminozuren van de FCS in SARS-CoV-2 gelijk aan deze ENaC-subunit, maar zelfs acht. Dit menselijke eiwit is onderwerp van intensief wetenschappelijk onderzoek en er werd meerdere keren over gepubliceerd. Het natriumkanaal is betrokken bij de regulatie van de vochtbalans in de nier, de dikke darm en de luchtwegen. Het eiwit wordt bij verschillende primaten aangetroffen, zoals de chimpansee, de oerang-oetan, de bonobo en de gorilla. Er is slechts één vleermuissoort waarbij exact dezelfde FCS wordt aangetroffen; bij de vleermuis R. Ferrumeiquinem, die in West-Azië en Europa leeft. Let wel! Het gaat hier om een eiwit dat bij die vleermuissoort zélf aangetroffen wordt en niet bij een coronavirus die deze vleermuis eventueel bij zich zou dragen. En waar werd juist dit natriumkanaal met deze ENaC subunit uitgebreid onderzocht? Aan de universiteit van North-Carolina, de universiteit waar Ralph Baric werkzaam is. Dé internationaal vermaarde expert op gebied van chimerische virussen. Hij kwam in deel drie van deze serie al uitgebreid aan de orde.

Maar dat is niet alles wat er te zeggen valt over het dwarsverband tussen Ralph Baric en de FCS van SARS-CoV-2. Ik keer terug naar de toekenning van de subsidieaanvraag van EcoHealth Alliance ‘Understanding the Risk of Bat Coronavirus Emergence’ met als hoofdonderzoeker Peter Daszak.[11] Want hoewel Ralph Baric niet als onderzoeker wordt genoemd, wordt de subsidieaanvraag vergezeld van een brief van hem waarin hij antwoordt op het verzoek tot samenwerking. In deze brief vertelt hij dat zijn laboratorium ‘transgene muismodellen’ heeft ontwikkeld waarin humane ACE-2-receptors in de luchtwegen van muizen zijn ingebouwd om het effect van SARS te bestuderen. Baric had de technieken om muizen te ‘humaniseren’ en had hier uitgebreide ervaring mee in relatie tot het bestuderen van SARS. En een deur verder op zijn eigen universiteit was de uitgebreide kennis aanwezig over een menselijke FCS, die door het menselijke moleculaire schaartje Furin effectief doormidden wordt geknipt.

En daarmee keren we terug naar de eerste stelling van Holmes et al.[12] Want volgens de auteurs van dit artikel was er geen logische reden om zo’n ongebruikelijke en nodeloos complexe FCS in te bouwen in een coronavirus, die volgens hen ook nog eens suboptimaal zou functioneren. Maar er hoefde helemaal geen optimaal functionerende FCS ontworpen te worden. De kennis over een perfect werkende FCS was al aanwezig een deurtje verderop bij Ralph Baric op de universiteit van North-Carolina. Waarom een FCS ontwerpen als je de beschikking hebt over een FCS die aantoonbaar goed functioneert? Ligt het dan niet voor de hand om juist deze FCS in te bouwen in een coronavirus om het effect op menselijke cellen bestuderen? En hoewel het humaniseren van muizen volgens de subsidieaanvraag in Wuhan zou worden uitgevoerd, is het dan niet aannemelijk dat Baric de hiervoor benodigde kennis en technieken aanleverde?[13]

En dan komen we bij de tweede stelling uit het artikel van Holmes et al: ‘Voorts is er geen bewijs van eerder onderzoek aan het WIV waarbij volledige FCS’s kunstmatig in coronavirussen zijn ingebouwd.’ Want via een anonieme tipgever werd bekend dat er nog een subsidieaanvraag was gedaan door EcoHealth Alliance, wederom met Peter Daszak als hoofdonderzoeker. Dit project had de naam “Project DEFUSE: Defusing the Threat of Bat-Borne Coronaviruses.[14] [15] De aanvraag werd gedaan bij de Amerikaanse Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA), een organisatie die onderzoek doet naar de mogelijkheden om zich te verdedigen tegen biowapens. De aanvraag dateert van maart 2018, maar tot op de dag van vandaag zag Daszak geen reden om hier een woord aan vuil te maken.

Het is in deze subsidieaanvraag waarin staat dat men voornemens is om een menselijke FCS te introduceren in een backbone van twee niet aan SARS gerelateerde virussen. Het was wetenschappers gelukt om deze twee virussen in diverse menselijke en dierlijke cellijnen te kweken, waaronder ook epitheelcellen van menselijke longen (epitheelcellen zijn de cellen die de wand van de luchtwegen ‘bekleden’). Deze twee virussen staan bekend onder de namen WIV16 en SCHC014. Bovendien maken deze virussen gebruik van de menselijke ACE2 receptor om de cel binnen te dringen, net zoals SARS en SARS-CoV-2 dat doen. Omdat het hier om coronavirussen gaat die afkomstig zijn van vleermuizen en voldoende verschillen van SARS, viel het genetisch modificeren van deze virussen volgens het onderzoeksvoorstel officieel buiten de definitie van ‘dual-use’ en ‘gain-of-function’ onderzoek. De leidraad voor het al of niet financieren van dergelijk onderzoek wordt gegeven door de U.S. Departement of Health and Human Services, en wordt samengevat in het Potential Pandemic Care and Oversight Framework (P3CO).[16] Deze regeling werd in 2017 van kracht. En inderdaad, als men naar de definitie op pagina twee van deze leidraad kijkt, voldoen deze virussen niet aan de twee voorwaarden die gesteld worden aan een ‘potentieel pandemisch pathogeen’. Want volgens die voorwaarden moet zo’n pathogeen zeer besmettelijk zijn en ‘waarschijnlijk in staat zijn’ om zich snel in de menselijke populatie te verspreiden. Dat is strikt genomen voor deze virussen niet toepassing omdat het om virussen gaat die alleen bij vleermuizen voorkomen. En nog minder van toepassing is de tweede voorwaarde, dat het pathogeen ‘waarschijnlijk’ tot ernstige ziekte en significante morbiditeit en mortaliteit zal leiden. Maar wat voor deze coronavirussen geldt, geldt in onverminderde mate ook voor het nauw verwante RaTG13 en soortgelijke virussen: ook zij verschillen aanzienlijk van SARS en ook zij gebruiken de ACE2 receptor om een menselijke cel binnen te dringen. En tot de uitbraak van SARS-CoV-2 was niet bekend dat deze virussen in staat waren om ernstige ziekte en overlijden te veroorzaken, en om zich snel te verspreiden in de populatie.

Zeer waarschijnlijk is dit waarop de heftige woordenwisseling tussen Anthony Fauci en Rand Paul berust:[17] [18]Anthony Fauci beriep zich hier op het feit dat deze vorm van onderzoek aan coronavirussen zoals ook in de eerste subsidieaanvraag werd uitgevoerd, niet valt onder de definitie van een ‘enhanced potential pandemic pathogen’, simpelweg omdat er volgens deze definitie geen sprake is van een ‘potential pandemic pathogen’. In die zin had Anthony Fauci naar de letter van de ‘wet’ dus gelijk. Maar in de geest van deze ‘wet’ had Rand Paul het gelijk aan zijn zijde, door te stellen dat er wel degelijk sprake was van gain-of-function onderzoek, in de zin dat het doel van dit onderzoek was om de eigenschappen van coronavirussen zo te veranderen dat ze beter in staat zijn om menselijke cellen binnen te dringen. En het heeft er alle schijn van dat EcoHealth Alliance juist deze virussen gebruikte om de regelgeving van de P3CO te ontwijken, omdat het daarmee niet onder ‘dual-use’ of ‘gain-of-function’ zou vallen.

De subsidieaanvraag beschrijft precies welke vormen van genetische manipulatie EcoHealth Alliance toe wilde passen om te onderzoeken hoe coronavirussen beter in staat zouden zijn om menselijke cellen te infecteren. Allereerst wilde men de spike-eiwitten van alle gesampelde coronavirussen inbouwen in de twee bovengenoemde coronavirussen en onderzoeken of een dergelijk kunstmatig gemaakt coronavirus in staat zou zijn om muizen met een menselijke ACE2 receptor te besmetten en ziek te maken. Verder wilde men onderzoeken wat de invloed was van kunstmatig aangebrachte mutaties in de verschillende spike-eiwitten op de binding aan de menselijke ACE2 receptor. Ook wilde men sequenties van de al bekende coronavirussen onderzoeken op potentiële FCS’s. Maar dat niet alleen: men wilde ook een menselijke FCS inbouwen in bovengenoemde virussen, in combinatie met een spike-eiwit waarvan men al wist dat die in staat was een menselijke cel te infecteren. De verwachting die in het onderzoeksvoorstel wordt uitgesproken is dat men 3 tot 5 synthetisch geproduceerde en volledig functionele virussen per jaar zou kunnen maken.

Onder het kopje ‘subcontracts’ van de subsidieaanvraag staat als derde Shi Zheng-Li vermeld, die de te onderzoeken virussen moest isoleren, en het werk met gehumaniseerde muizen in Wuhan moest gaan uitvoeren. De eerste subcontractant is Ralph Baric: de man die in staat is om volledig synthetisch geproduceerde virussen te maken en om een FCS in een coronavirus in te bouwen zonder een spoor van genetische manipulatie achter te laten. En de FCS met een menselijke signatuur, waar op zijn eigen universiteit wetenschappelijk onderzoek naar werd gedaan, duikt op in een coronavirus dat een uitbraak van een nieuw SARS-achtig ziektebeeld veroorzaakt, toevallig ook de vestigingsplaats van het Wuhan Institute of Virology, waar Shi Zheng-Li gehumaniseerde muizen infecteert met de door Baric gemaakte synthetische coronavirussen. En waar EcoHealth Alliance zich had te houden aan het onderzoeksvoorstel waarvoor het subsidie kreeg, was Shi Zhengli aan geen enkele voorwaarde gebonden, behalve de regels en voorschriften van de Chinese Staatsraad. En zij hoefde Daszak alleen datgene te vertellen wat zij wilde vertellen.

DARPA wees de subsidieaanvraag om meerdere redenen af, waarvan de belangrijkste reden was dat het voorstel in potentie wel degelijk dual-use en gain-of-function onderzoek inhield. Maar dat niet alleen: binnen de organisatie werd de onderzoeksaanvraag met de nodige skepsis bekeken: volgens een official van DARPA zou de aanvraag nooit toegekend worden wegens een ‘afschuwelijk gebrek aan gezond verstand’ in de onderzoeksgroep van EcoHealth Alliance. Volgens deze official was EcoHealth Alliance een ‘zootje ongeregeld’, een ‘medewerker op de achterbank’, die bereid was om ‘in een Air China jet te stappen, slecht eten voorgezet te krijgen en in slechte hotels te slapen’.[19]

De afwijzing door DARPA wil echter niet zeggen dat dit onderzoek niet alsnog is uitgevoerd. Het onderzoeksvoorstel was bekend bij Shi Zheng-Li en er is geen enkele reden om aan te nemen dat het onderzoek niet alsnog doorgang kon vinden met het een andere subsidieverstrekker, zoals bijvoorbeeld het bewind in Beijing. De subsidiestroom naar het WIV kent vele kanalen, en het gaat daarbij over het algemeen om significant hogere bedragen dan de bedragen die in de subsidieaanvraag bij DARPA worden gevraagd. Er is dan ook geen enkele reden om aan te nemen dat het onderzoek niet zou kunnen worden uitgevoerd omdat de subsidieaanvraag bij DARPA afgekeurd werd. Bovendien is het niet ongebruikelijk dat onderzoekers al starten met het onderzoek nog voor dat een subsidieaanvraag is goedgekeurd.[20] En Shi Zhengli hoefde zich niet te beperken tot de virussen die in de subsidieaanvraag van DARPA werden genoemd en geen gevaar voor mensen zouden inhouden. Waarom zou ze zich daartoe beperken? Zij had immers andere mogelijkheden, zoals RaTG13 en de andere acht nauwverwante virussen? Bovendien was al bekend dat onderzoekers van het WIV al sinds 2017 samenwerkten met militaire wetenschappers,[21] en het zijn precies deze vormen van onderzoek die de aandacht trekken van overheidsinstanties die zich bezighouden met (de verdediging tegen) biologische oorlogsvoering: niet voor niets werd de subsidieaanvraag ingediend bij DARPA.

Uiteindelijk moest ook de NIH erkennen dat het onderzoek van EcoHealth Alliance in samenwerking met het WIV wel degelijk onder de noemer gain-of-function onderzoek viel. Dit aan de hand van het hierboven genoemde voortgangsrapport over de periode van juni 2017 tot en met mei 2018 van het project, dat als gezegd twee jaar te laat naar de NIH werd gestuurd.[22] In een brief aan twee leden van de House Committee on Energy and Commerce, een vaste commissie van het Huis van Afgevaardigden, liet de NIH weten dat EcoHealth Alliance wel degelijk de besmettelijkheid en virulentie van een virus had opgevoerd. Volgens de NIH was dit een ‘onverwacht resultaat’ van het onderzoek. Verder wordt in de brief genoemd dat EcoHealth Alliance in strijd met de voorwaarden voor toekenning van de subsidieaanvraag had gehandeld, omdat zij verzuimd had melding te maken van experimenten die de vermenigvuldiging van een chimerisch virus met een factor tien deed toenemen. ‘Het is het zoveelste hoofdstuk in een triest verhaal van onvoldoende toezicht, verontachtzaming van risico’s, en het niet in willen zien dat transparantie uitermate belangrijk is”, zo zei microbioloog Dr. David Relman van de Stanford University.

Jesse Bloom

En dan was er nog de studie van Jesse Bloom, de moleculair viroloog van het Howard Hughes Medical Institute in Seattle, die ontdekte dat de Chinese wetenschappers verzocht hadden meerdere gensequenties van SARS-CoV-2 uit de Sequence Read Archive (SRA) van de NIH te verwijderen, hetgeen door de NIH was gehonoreerd.[23] Hij haalde deze sequenties uit de Google Cloud waar ze gearchiveerd bleken te zijn. Deze sequenties waren afkomstig van nasopharyngeale samples afgenomen van patiënten kort na de uitbraak van SARS-CoV-2 in de maanden januari en februari 2020. De publicatiedatum van de studie waarin deze sequenties werden beschreven, was één dag nadat de Chinese Staatsraad de memo had uitgevaardigd waarin wetenschappers werd opgedragen dat elk wetenschappelijk artikel voor publicatie door de centrale autoriteiten moest worden beoordeeld. Het waren de auteurs van deze studie zelf die de aanvraag tot verwijdering van de gensequenties uit de database hadden gedaan, maar zowel in de pre-print als ook uiteindelijk gepubliceerde studie schreven de auteurs geen correctie of addendum dat ze de bewuste sequenties uit de database lieten verwijderen. Wetenschappelijke redenen om dat te doen waren er niet. Bloom vroeg hen per email om opheldering, maar kreeg geen antwoord.

Bloom vergeleek deze sequenties met sequenties van SARS-CoV-2 en haar veronderstelde voorgangers, waaronder RaTG13. Tot aan het graafwerk van Bloom was de genetische verwantschap van de in Wuhan genomen samples van SARS-CoV-2 met haar veronderstelde voorgangers – waaronder RaTG13 – minder groter dan de samples van SARS-CoV-2 die elders in China en zelfs buiten China waren genomen. Dit gold zelfs nog in versterkte mate voor de samples genomen op de Huanan Seafood Market. De sequenties die Bloom boven water haalde, bleken echter goed te passen tussen de veronderstelde voorgangers van SARS-CoV-2 en SARS-CoV-2 zelf, en wezen sterk in de richting van Wuhan als de plaats waar de pandemie haar oorsprong had. En juist deze sequenties die de missing link tussen de voorgangers van SARS-CoV-2 en de samples van SARS-CoV-2 die in Wuhan werden afgenomen vormden, werden op verzoek van de Chinese wetenschappers uit de database van de NIH verwijderd. Het was omdat Bloom de in het artikel vermelde sequenties terugzocht in de database van de NIH, dat deze sequenties ontdekt werden. Maar voor wetenschappers die het bewuste artikel niet zouden lezen en niet heel nauwkeurig de tabel waarin deze sequenties vermeld stonden zouden uitpluizen, zouden deze sequenties simpelweg niet bestaan. Maar waarom lieten de auteurs het artikel dan niet verwijderen van de pre-print server? Het antwoord is simpel: eenmaal gepubliceerde artikelen kunnen niet meer teruggetrokken worden. Al met al heeft het er dan ook alle schijn van dat het een bewuste poging was om aannemelijk te maken dat SARS-CoV-2 haar oorsprong niet in Wuhan had, zoals de Chinese overheid wilde doen geloven.[24] En ook al zou de genetische analyse van Bloom niet juist zijn, feit is dat de Chinezen de sequenties lieten verwijderen, zonder dat er hiervoor wetenschappelijke valide argumenten waren. Verrassend genoeg bleken de sequenties niet definitief gewist te zijn, maar waren alleen uit het publieke domein verwijderd, zo zei de waarnemend directeur van de NIH, Lawrence Tabak, ten overstaan van de Amerikaanse Senaat. De informatie was volgens hem desgewenst nog steeds opvraagbaar via het registratienummer. Maar als onderzoekers niet weten dat deze sequenties bestaan, kan men ze ook niet opvragen.

Een maand nadat Bloom zijn bevindingen had gepubliceerd liet de viceminister van China’s National Health Commission, Dr. Zeng Yixin, tijdens een persconferentie weten Bloom in zijn een artikel ‘een samenzweringstheorie verzon’ dat een negatief beeld opriep van China en dat ‘dergelijke acties in strijd zijn met de geest en de wetten van de wetenschap’. Verder liet hij weten dat de sequenties uit de SRA verwijderd waren omdat het tijdschrift per vergissing de verklaring over de beschikbaarheid van de data weggegooid had en de auteurs er dan ook vanuit gingen dat ook de data zelf verwijderd konden worden.[25] Maar dat kwam niet overeen met de verklaring die de auteurs zelf gaven. De reden die zijn gaven was dat ze een update van de sequenties wilden uploaden naar een Chinese site, en daarom de oude sequenties in de SRA wilden verwijderen.

Twee weken na het verschijnen van de pre-print van Bloom werden de sequenties alsnog geüpload door een van de auteurs naar een Chinese database, overigens zonder hier enige ruchtbaarheid aan te geven. Deze auteur was werkzaam aan de University of Wuhan. Waar eerder gesproken werd over ‘early in the epidemic’ en ‘early in the epidemic (January 2020)’, werd nu als datum van de samples 30 januari 2020 opgegeven. En ook hier bleef een verzoek van The New York Times tot nadere toelichting onbeantwoord.[26]

Een tweede conclusie die Bloom trok is dat de onderzoeksmissie naar Wuhan niet alle sequenties van SARS-CoV-2 onder ogen had gekregen. Hoewel er verschillende valide redenen kunnen zijn voor een verzoek om gensequenties uit de SRA te laten verwijderen, had dit verzoek als gevolg dat data verwijderd werden die wellicht duidelijkheid konden verschaffen over de oorsprong en vroege verspreiding van SARS-CoV-2. Het toont aan hoe belangrijk is dat een onderzoeksmissie niet alleen de door Beijing gefilterde informatie ter inzage krijgt. Maar volgens Koopmans was dat onbelangrijk, want zij had het met de Chinese collega’s ‘lekker over de inhoud’ gehad.[27] Ze was het cynisme over de onderzoeksmissie ‘helemaal zat’, en ze begon het onderwerp ‘behoorlijk irritant’ worden, want er zou volgens Koopmans altijd een groep mensen blijven die zou zeggen: ‘Zie je wel, ze houden informatie achter.’ En het is juist dat wat de studie van Bloom laat zien: voor zover daar überhaupt nog twijfels over konden bestaan, gezien de censuur die het CCDC en de Chinese Staatsraad instelde op het publiceren van wetenschappelijk onderzoek: die groep mensen bleek gelijk te hebben. Maar ondanks dat Marion Koopmans ook weet moet hebben van de studie van Jesse Bloom, heeft ze ook hierover tot op de dag van vandaag geen woord gesproken.

Dit was echter niet het einde van het verhaal van Jesse Bloom. Op het moment dat hij het artikel uploadde naar de pre-print server, maar nog voordat het artikel goedgekeurd werd,[28] stuurde hij ook een kopie naar Anthony Fauci, directeur van de National Institute of Allergy and Infectious Disease (NIAID) en Francis Collins, directeur van de National Institute of Health (NIH). Collins organiseerde onmiddellijk een zoommeeting waarvoor hij zelf de virologen Robert Garry en Kristian Andersen uitnodigde. De rol van Andersen is uitgebreid besproken, en het is wellicht goed om te vermelden dat Garry als voorlaatste auteur vermeld staat bij het artikel van Edward Holmes dat hierboven werd genoemd, en medeauteur is van het artikel van Andersen in Nature Medicine.[29] Dit om duidelijk te maken dat hij niet onbeoordeeld in de discussie stond. Collins stond Bloom toe hetzelfde te doen. Bloom nodigde Sergei Pond, hoogleraar aan Institute for Genomics and Evolutionary Medicine van de Temple University in Pennsylvania uit en Rasmus Nielsen, hoogleraar genetica aan de Berkeley University, California.

Nadat Bloom zijn onderzoek had gepresenteerd werd de sfeer van het gesprek bijzonder onaangenaam: Volgens Kristian Andersen was de pre-print ‘zeer verontrustend’. Hij was van mening dat als de Chinese wetenschappers de sequenties uit de database hadden laten verwijderen, het ‘onethisch’ was dat Bloom ze alsnog analyseerde. Bovendien was er volgens Andersen niets bijzonders aan de sequenties die Bloom boven water had gehaald.[30] En volgens Andersen was er nog een reden waarom deze pre-print niet gepubliceerd mocht worden: de publicatie ‘zou samenzweerderige ideeën aanwakkeren dat China gegevens verborgen hield en zo leiden tot meer kritiek op wetenschappers zoals hijzelf’. De Zoommeeting liep uit op een hevige woordenwisseling tussen Andersen en Nielsen.

En dat Andersen er een wat bijzondere opvatting over wetenschap op na houdt mag blijken uit het voorstel dat hij Bloom deed: omdat hij artikelen beoordeelde alvorens zij op de pre-print server worden geplaatst, stelde hij Bloom voor om het artikel van de server te verwijderen, ‘…op zo’n manier dat er geen bewijs meer gevonden zou kunnen worden dat dit was gedaan’. Fauci en Collins distantieerden zich van deze uitspraak, waarschijnlijk omdat ze zich realiseerden dat Andersen hiermee de grens van de wetenschapsethiek verre had overschreden. Nadien ontkenden zowel Andersen als ook Garry dat Andersen dit gezegd zou hebben, maar Sergei Pond bevestigde desgevraagd de lezing van Bloom. In zijn herinnering was de sfeer zo geladen dat er voor een open wetenschappelijke discussie geen ruimte meer was. De persvoorlichter van Fauci weigerde desgevraagd ieder commentaar.

Hier eindigt deel zeven van de serie.

 

 

[1] NIH bat coronavirus grant report was submitted more than two years late. The Intercept; October 1, 2021.
[2] House Committee on Energy and Commerce;  https://republicans-energycommerce.house.gov/wp-content/uploads/2021/10/Year-5-EHA.pdf  Specific Aim 3: Testing Predictions of CoV Interspecies Transmission.
[3] From Laos to Wuhan: WCW FOIA Investigation Sheds Light on Pandemics Origins. https://blog.whitecoatwaste.org/2021/12/07/from-laos-to-wuhan-wcw-foia-investigation-sheds-light-on-pandemics-origins/
[4] Menachery, V., Yount, B., Debbink, K. et al. A SARS-like cluster of circulating bat coronaviruses shows potential for human emergence. Nat Med 21, 1508–1513 (2015). https://doi.org/10.1038/nm.3985
[5] Menachery, V., Yount, B., Debbink, K. et al. A SARS-like cluster of circulating bat coronaviruses shows potential for human emergence. Nat Med 21, 1508–1513 (2015). https://doi.org/10.1038/nm.3985
[6] This Shouldn’t Happen”: Inside the Virus-Hunting Nonprofit at the Center of the Lab-Leak Controversy. Vanity Fair; March 31, 2022.
[7] Viral: the search for the origin of covid-19. Alina Chan & Matt Ridley. Harper Collins UK, November 16.
[8] Holmes EC, Goldstein SA, Rasmussen AL, Robertson DL, Crits-Christoph A, Wertheim JO, Anthony SJ, Barclay WS, Boni MF, Doherty PC, Farrar J, Geoghegan JL, Jiang X, Leibowitz JL, Neil SJD, Skern T, Weiss SR, Worobey M, Andersen KG, Garry RF, Rambaut A. The origins of SARS-CoV-2: A critical review. Cell. 2021 Sep 16;184(19):4848-4856. doi: 10.1016/j.cell.2021.08.017.
[9] “This Shouldn’t Happen”: Inside the Virus-Hunting Nonprofit at the Center of the Lab-Leak Controversy. Vanity Fair; March 31, 2022.
[10] Harrison NL, Sachs JD. A call for an independent inquiry into the origin of the SARS-CoV-2 virus. Proc Natl Acad Sci U S A. 2022 May 24;119(21):e2202769119. doi: 10.1073/pnas.2202769119. Epub 2022 May 19.
[11] Understanding the Risk of Bat Coronavirus Emergence. Grant Number 1R01AI110964-01. https://theintercept.com/document/2021/09/08/understanding-the-risk-of-bat-coronavirus-emergence/
[12] Holmes EC, Goldstein SA, Rasmussen AL, et al. The origins of SARS-CoV-2: A critical review. Cell. 2021;184(19):4848-4856. doi:10.1016/j.cell.2021.08.017
[13] From Laos to Wuhan: WCW FOIA Investigation Sheds Light on Pandemics Origins. https://blog.whitecoatwaste.org/2021/12/07/from-laos-to-wuhan-wcw-foia-investigation-sheds-light-on-pandemics-origins/
[14] Project DEFUSE: Defusing the Threat of Bat-borne Coronaviruses. HRoo1118S0017, 24 March 2018 https://www.documentcloud.org/documents/21066966-defuse-proposal
[15] Leaked Grant Proposal Details High-Risk Coronavirus Research. The Intercept; September 2021.
[16] Framework for Guiding Funding Decision about Proposed Research Involving Enhanced Potential Pandemic Pathogens 2017. https://www.phe.gov/s3/dualuse/documents/p3co.pdf
[17] Exchange between Senator Rand Paul and Dr. Anthony Fauci. YouTube, 11 January 2022. https://youtu.be/2MndwrOzDvo
[18] In Major Shift, NIH Admits Funding Risky Virus Research in Wuhan. Vanity Fair; October 22, 2021.
[19] “This Shouldn’t Happen”: Inside the Virus-Hunting Nonprofit at the Center of the Lab-Leak Controversy. Vanity Fair; March 31, 2022.
[20] Leaked grant proposal details high-risk coronavirus research. The Intercept; September 23, 2021.
[21] “This Shouldn’t Happen”: Inside the Virus-Hunting Nonprofit at the Center of the Lab-Leak Controversy. Vanity Fair; March 31, 2022.
[22] In Major Shift, NIH Admits Funding Risky Virus Research in Wuhan. Vanity Fair; October 22, 2021.
[23] Bloom JD. Recovery of Deleted Deep Sequencing Data Sheds More Light on the Early Wuhan SARS-CoV-2 Epidemic. Mol Biol Evol. 2021 Dec 9;38(12):5211-5224. doi: 10.1093/molbev/msab246.
[24] A year after Wuhan Alarm, China seeks to change Covid origin story. The Guardian; 29 November 2020.
[25] Live: News briefing on origin-tracing of COVID-19. China State Council Office News Conference, 22 July 2021. https://www.youtube.com/watch?v=UA2P8hlurlQ&t=4606s Vanaf 1:16:30
[26] Those Virus Sequences That Were Suddenly Deleted? They’re Back. The New York Times; July 30, 2021.
[27] Marion Koopmans vanuit Wuhan: ‘Zal altijd een groep zeggen: zie je wel, ze houden informatie achter’. Algemeen Dagblad; 3 februari 2021.
[28] Bloom Lab @jbloom_lab https://twitter.com/jbloom_lab/status/1509598898641272834
[29] Andersen, K.G., Rambaut, A., Lipkin, W.I. et al. The proximal origin of SARS-CoV-2. Nat Med 26, 450–452 (2020). https://doi.org/10.1038/s41591-020-0820-9
[30] “This Shouldn’t Happen”: Inside the Virus-Hunting Nonprofit at the Center of the Lab-Leak Controversy. Vanity Fair; March 31, 2022.